Tony Troxler et la renaissance du carnaval de Mulhouse

Figure marquante de la vie culturelle mulhousienne du XXᵉ siècle, Tony Troxler a joué un rôle essentiel dans la renaissance du carnaval à Mulhouse après la Seconde Guerre mondiale. Artiste passionné, animateur infatigable et défenseur des traditions populaires, il a contribué à redonner à cette fête son éclat, son imagination et sa place dans le cœur des habitants.

Tony TROXLER – Photo L’Alsace

Par son engagement, son sens de la mise en scène et son goût pour les grandes figures carnavalesques, Tony Troxler a participé à reconstruire une identité festive locale, mêlant humour, créativité et esprit collectif. Son travail a marqué durablement plusieurs générations de carnavaliers et a posé les bases du carnaval moderne tel qu’il est encore célébré aujourd’hui.

L’année 2028 revêtira à ce titre une importance toute particulière. Elle marquera à la fois les 110 ans de sa naissance (1918) et les 30 ans de sa disparition (1998), mais aussi une grande année annoncée pour le carnaval de Mulhouse. Cette double commémoration constituera une occasion privilégiée de rendre hommage à son œuvre et à son influence.

Ce moment pourrait également permettre de remettre en lumière un témoignage matériel fort de cet héritage : la grande tête réalisée par Henri Fischer, actuellement conservée à la bibliothèque, et destinée à rejoindre le musée du carnaval de Mulhouse. Dans un contexte où les collections liées au carnaval devraient être enrichies, cette pièce symbolique trouverait naturellement sa place comme élément de mémoire et de transmission.

Ainsi, au-delà du souvenir, Tony Troxler demeure une figure fondatrice : celle d’un homme qui a su faire renaître une tradition populaire et lui insuffler une dimension artistique et humaine durable dans l’histoire culturelle de Mulhouse.

Feuilletez le mini-document retrouvé dans nos archives ci dessous :
Mémoires d’un saltimbanque tome 2 Tony Troxler – éditions la nuée bleue 1994


Tony Troxler, Prìnz vu der Mìlhüser Fàsanàcht

Àls hervorragenda Figür vum kültürella Lawa ìn Mìlhüsa ìm 20. Johrhundert, hàt der Tony Troxler a Hàuiptrolla gspìelt ìm Wìterlawa vu der Mìlhüser Fàsanàcht, noochem zweita Waltkriag.

Im Ràmma vu sim liawa ETM ( Elsasser Theàter Mìlhüsa ) hàt ar 10 Johr làng, vu 1954 àb, s Kleid un d Krona vum Mìlhüser Fàsanàchtsprìnz, mìt Stolz, getreit.

Ar hàt sinna Kenntissa vu da Fàsanàchtstraditiona sinra Stàdt gschankt , fìr dàs Fascht wìdder ufz’bàuia , wia ‘s sìch gheert bi uns , un ‘s ìn s Harz vu da Mìlhüser wìdder z’ brìnga.

Ar hàt sinna Bekànntschàft benutzt, fìr àlla mìt z’ rissa : äb Gschafter odder Wìrschàfta, äb Theàter odder Vereiner, àlla han mìtgmàcht .

Ar hàt si Talent un sinna Energie gopfert fìr Lawa un Fraid ìn d Stàdt z’ brìnga , wahrend da verruckta Mìlhüser Fàsanàchtstaga vu sinra Zitt.

Sinna Àrwet fìr ìn der Stàdt Mìlhüsa a moderna Fàsanàcht z’ ga, hàt hìtt noch a Ifluss uff d junga Generàtiona.

Ànna 2028, ìsch ar vor 110 Johr gebora (1918) un vor 30 Johr (1998) « hìnter der Spiegel » gànga.

Der Henri FISCHER , Johra làng hàuipt Dekorateur vu unsera Fàsanàcht, hàt amol a groser Kopf vu ìhm gmàcht, fìr uff a Fàsanàchtswàga. Da Kopf wàrtet bràv ìn der Bibliothek vu Mìlhüsa, mìt àlla Biacher, Text, Photos usw vum « Fonds Tony Troxler » , bis àss na ebber àls üssaholt, dànn un wànn.

D Zitt wìrd do sì, ànna 2028, fìr àss da Kopf – a Fàsanàchtskunschtwark so zu sàga – si Wag zum nèia Mìlhüser Fàsanàcht Museum fìndet.

Dàs Gschank ìsch mi Wunsch, so wia da vu der Fàmìlia.

Evelyne Troxler
09 02 2026